Polityka zasad sztucznej inteligencji

Celem tego dokumentu jest zapewnienie bezpiecznego, zgodnego z prawem i etycznego projektowania, wdrażania i utrzymania tekstowego asystenta branżowego PODATKI AI wspierającego naszych Partnerów (Użytkowników) w usprawnianiu i automatyzacji codziennej pracy. PODATKI AI ma charakter wyłącznie edukacyjny oraz informacyjny i nie stanowi doradztwa podatkowego w rozumieniu przepisów prawa.

Chcemy, aby nasz asystent AI rozwijał się i był wykorzystywany jako narzędzie służące naszym Klientom, szanujące godność ludzką i autonomię osobistą oraz działające w sposób, który może być odpowiednio kontrolowany i nadzorowany przez człowieka.

Polityka AI została skonstruowana w oparciu o zasady współżycia społecznego i standardy etyczne prowadzenia biznesu. Podstawą prawną dla tego dokumentu są przepisy prawa polskiego, jak również wytyczne sformułowane w:

• Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji — AI Act,
• Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych — RODO,
• Ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym,
• Ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
• Ustawie z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

• Asystent PODATKI AI pełni funkcje czysto edukacyjne i informacyjne, nie ingerując w procesy wysokiego ryzyka ani nie wpływając na zdrowie czy sytuację życiową klienta końcowego (np. decydując o dostępie do niektórych podstawowych usług i świadczeń prywatnych i publicznych niezbędnych ludziom do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym). W związku z powyższym system zakwalifikowany został jako limited-risk.
• System stworzony został przy zachowaniu zasady transparentności. Użytkownik przed rozpoczęciem korzystania z czatu jest wyraźnie informowany, że wchodzi w interakcję ze sztuczną inteligencją poprzez stały komunikat w oknie czatu.
• System zapewnia możliwość łatwego kontaktu z zespołem wsparcia technicznego (wyjście do człowieka) poprzez adres e-mail: kontakt@podatki-ai.pl.
• PODATKI AI generuje odpowiedzi w oparciu o zamkniętą bazę wiedzy. Oznacza to, że odpowiedzi uzyskiwane są na podstawie zweryfikowanych, legalnych źródeł prawa oraz autorskich opracowań merytorycznych.
• Generowane treści nie stanowią doradztwa podatkowego czy formalnej opinii prawno-podatkowej. Ostateczna decyzja o ich zastosowaniu leży zawsze po stronie Użytkownika (Human-in-the-loop).
• Nasz System nie wykorzystuje treści rozmów Użytkownika do trenowania modeli.
• PODATKI AI przetwarza informacje wprowadzone do okna czatu wyłącznie w celu wygenerowania bieżącej odpowiedzi zgodnie z indywidualnymi potrzebami Użytkownika, każdorazowo w myśl zasady minimalizacji. W trosce o najwyższe standardy prywatności w razie potrzeby zachęcamy do stosowania zasad anonimizacji.
• Treści zapytań (prompty) oraz wszelkie dokumenty wgrywane przez Użytkowników do okna czatu są przetwarzane wyłącznie w celu wygenerowania odpowiedzi w ramach bieżącej sesji (prawnie uzasadniony interes administratora — art. 6 ust. 1 lit. f RODO). W zakresie, w jakim System umożliwia utrzymywanie konta Użytkownika i historii jego konwersacji, podstawą przetwarzania danych jest niezbędność do wykonania umowy o świadczenie usługi (art. 6 ust. 1 lit. b RODO).
• System kieruje się zasadą poszanowania godności — nie generuje treści obraźliwych czy dyskryminujących ze względu na płeć, wyznanie, sytuację życiową i materialną, pochodzenie, orientację seksualną, niepełnosprawności czy inne.
• Tekstowy asystent branżowy PODATKI AI charakteryzuje się dostępnością — prosty język oraz zrozumiałe komunikaty pozwalają dostosować komunikację do indywidualnych potrzeb odbiorcy.
• Dane przechowywane są na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Przetwarzanie treści zapytań przez model AI może odbywać się poza EOG — zasady i podstawy transferu opisuje Polityka prywatności (sekcja „Odbiorcy danych”).
• Bezpieczeństwo informacji jest naszym priorytetem. Cała komunikacja z serwisem oraz połączenia z infrastrukturą bazodanową są szyfrowane w tranzycie protokołami TLS/SSL (HTTPS). Dane w spoczynku (baza danych oraz pliki) są szyfrowane przez dostawcę infrastruktury chmurowej.
• Systematycznie monitorujemy jakość oraz ryzyka związane z działaniem systemu PODATKI AI. Analizowane są metryki operacyjne, takie jak czas generowania odpowiedzi, satysfakcja Użytkowników (CSAT) oraz zgłoszenia dotyczące precyzji działania algorytmów. Nasz multidyscyplinarny zespół, składający się z ekspertów ds. sztucznej inteligencji oraz specjalistów z zakresu prawa podatkowego, regularnie testuje i optymalizuje bazy wiedzy, konstrukcje zapytań (promptów systemowych) oraz mechanizmy weryfikacji treści, minimalizując ryzyko wystąpienia tzw. halucynacji modeli językowych.
• Dostawca zapewnia stały nadzór ekspercki nad bazą wiedzy systemu. Wszelkie zmiany w przepisach prawa podatkowego są niezwłocznie implementowane do systemu, a przestarzałe opracowania są wycofywane z bazy źródłowej.

Incydenty związane z wykorzystaniem AI to sytuacje, w których naruszone zostają zasady niniejszej Polityki, dochodzi do naruszenia bezpieczeństwa informacji, powstaje ryzyko prawne lub reputacyjne, lub Użytkownik zgłasza zastrzeżenia do wykorzystania AI.

⚠️ Każda osoba powinna niezwłocznie zgłosić incydent AI na adres e-mail: kontakt@podatki-ai.pl.

Po zgłoszeniu uruchamiana jest Procedura Zarządzania Incydentami AI, która obejmuje:

• identyfikację zdarzenia — opis, rodzaj danych, System AI u danego Użytkownika;
• wstrzymanie dalszego korzystania z danego Systemu AI wraz z „zabezpieczeniem" treści wskazujących na podejrzenie naruszenia;
• działania naprawcze, czyli usunięcie błędnych treści, zgłoszenie naruszenia do UODO (jeśli jest to konieczne i jeśli dotyczy danych osobowych), poinformowanie Użytkownika (jeśli dotyczy danych Użytkownika).

W systemie PODATKI AI, aby sprawnie zarządzać incydentami oraz zachowywać najwyższe standardy, przyjęliśmy podejście oparte na ryzyku. Zdefiniowanie i mapowanie ryzyk pozwala nam lepiej je mitygować. Rozróżniamy cztery poziomy ryzyka (źródło: Komisja Europejska — ramy regulacyjne AI):

🔴 Niedopuszczalne ryzyko

Wszystkie systemy AI uznane za jednoznaczne zagrożenie dla bezpieczeństwa, życia i praw ludzi są zakazane. AI Act zakazuje następujących praktyk:

• szkodliwej manipulacji i oszustw opartych na AI,
• szkodliwego wykorzystywania podatności (np. dzieci, osób z niepełnosprawnościami),
• systemów oceny społecznej (social scoring),
• oceny lub przewidywania indywidualnych przestępstw,
• masowego, nieukierunkowanego pozyskiwania treści z Internetu lub nagrań CCTV w celu tworzenia lub rozwijania baz danych rozpoznawania twarzy,
• rozpoznawania emocji w miejscach pracy i instytucjach edukacyjnych,
• kategoryzacji biometrycznej w celu wnioskowania o określonych chronionych cechach,
• zdalnej, w czasie rzeczywistym, biometrycznej identyfikacji na potrzeby organów ścigania w miejscach publicznie dostępnych.

🟠 Wysokie ryzyko

Przypadki użycia AI, które mogą stwarzać poważne ryzyko dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych, klasyfikuje się jako wysokiego ryzyka. Należą do nich m.in.:

• komponenty bezpieczeństwa AI w infrastrukturze krytycznej (np. transporcie), których awaria mogłaby zagrozić życiu i zdrowiu obywateli,
• rozwiązania AI stosowane w edukacji, które mogą decydować o dostępie do nauki i wpływać na przebieg kariery zawodowej (np. ocenianie egzaminów),
• komponenty bezpieczeństwa produktów oparte na AI (np. systemy w chirurgii wspomaganej robotami),
• narzędzia AI do zatrudniania, zarządzania pracownikami i dostępu do samozatrudnienia (np. oprogramowanie do selekcji CV),
• przypadki użycia AI związane z dostępem do podstawowych usług prywatnych i publicznych (np. scoring kredytowy odmawiający obywatelowi pożyczki),
• systemy AI wykorzystywane do zdalnej identyfikacji biometrycznej, rozpoznawania emocji i kategoryzacji biometrycznej (np. systemy do retroaktywnego rozpoznawania złodzieja sklepowego),
• użycie AI w organach ścigania, które może naruszać prawa podstawowe (np. ocena wiarygodności dowodów),
• przypadki użycia AI w migracji, azylu i zarządzaniu kontrolą graniczną (np. automatyczna analiza wniosków wizowych),
• rozwiązania AI stosowane w wymiarze sprawiedliwości i procesach demokratycznych (np. przygotowywanie projektów orzeczeń sądowych).

Systemy AI wysokiego ryzyka podlegają rygorystycznym obowiązkom przed dopuszczeniem na rynek, takim jak: odpowiednia ocena ryzyka i systemy ograniczania zagrożeń, wysokiej jakości zbiory danych minimalizujące ryzyko dyskryminacji, rejestrowanie aktywności w celu zapewnienia śledzenia wyników, szczegółowa dokumentacja zgodności, jasne informacje dla użytkownika wdrażającego system, stosowne środki nadzoru ludzkiego oraz wysoki poziom odporności, cyberbezpieczeństwa i dokładności.

🟡 Ograniczone ryzyko

Dotyczy ryzyka związanego z koniecznością zachowania przejrzystości przy korzystaniu z AI. AI Act wprowadza szczególne obowiązki informacyjne, aby zapewnić, że ludzie są świadomi interakcji z maszyną, gdy jest to konieczne do zachowania zaufania. Na przykład podczas korzystania z chatbotów użytkownicy powinni być poinformowani, że rozmawiają z maszyną, aby mogli podejmować świadome decyzje. Dodatkowo dostawcy generatywnej AI muszą zapewnić, że treści wygenerowane przez AI będą rozpoznawalne.

🟢 Minimalne lub brak ryzyka

AI Act nie wprowadza regulacji dla systemów uznanych za minimalne lub bez ryzyka. Obejmuje to np. gry wideo wspierane AI lub filtry antyspamowe.

ℹ️ Zgodnie z ramami regulacyjnymi system PODATKI AI został zakwalifikowany do kategorii Ograniczonego ryzyka 🟡. Klasyfikacja ta opiera się na szczegółowej analizie funkcjonalnej naszego Systemu. PODATKI AI nie ingeruje w obszary krytyczne oraz nie podejmuje samodzielnie decyzji prawno-podatkowych, działając wyłącznie jako zaawansowane narzędzie wsparcia decyzji dla Użytkowników.

Polityka AI Systemu PODATKI AI jest fundamentem świadomego i bezpiecznego korzystania ze sztucznej inteligencji w pracy z naszymi Klientami. Wskazuje, jakie obowiązują standardy bezpieczeństwa oraz transparentności. Dokument zapewnia ochronę danych, dbałość o interesy Użytkowników oraz rozwój kultury organizacyjnej opartej na odpowiedzialnym stosowaniu AI. Jednocześnie polityka może być rozwijana i aktualizowana wraz ze zmianami technologicznymi i prawnymi, aby zapewnić zgodność z najlepszymi praktykami rynkowymi i regulacjami europejskimi.